Un Stribedyn Bach

Author: Rhys Iorwerth.

The first collection of poems by the most exciting poet of his era. Chaired bard at the 2011 Wrexham National Eisteddfod.

 

Awdur: Rhys Iorwerth.

Casgliad cyntaf o gerddi gan fardd mwyaf cyffrous ei genhedlaeth. Enillydd y Gadair Genedlaethol yn Wrecsam yn 2011.

 

Hoffais y gyfrol hon cyn i mi ei hagor, hyd yn oed. Mae hi’n ddeniadol ei llun ac yn eistedd yn dwt rhwng y dwylo. Brithir y gyfrol gan luniau o waith Rhys Aneurin, ac mae’r broliant yn awgrymu cywaith gan fardd a chan ei gyfaill o artist.

Rhys Iorwerth oedd Prifardd Cadeiriol Prifwyl Wrecsam 2011. Mae’n aelod o dîm Talwrn Aberhafren ac o dîm ymryson y Deheubarth. Mae Rhys hefyd yn trefnu Bragdy’r Beirdd ac yn cynnal gweithdai cynganeddu yng ngorllewin Caerdydd lle mae’n alltud o Gaernarfon. Mae’n un o nythaid o feirdd ifainc a sbardunwyd gan y meistr, Gerallt Lloyd Owen.

Nodwedd y to ifanc o feirdd sy’n hyddysg yn y canu caeth yw’r modd y maent yn ystwytho’r gelfyddyd. Gynt, ystyrid y gynghanedd gan lawer fel llyffethair. Ond mae Rhys a’i debyg wedi torri’r cadwynau. Hyd yn oed petai Sambuca a McDonald's, TK Maxx a Morrisons, Starbucks ac Asda’n bodoli hanner canrif yn ôl, prin y byddai beirdd yn canu amdanynt yn gaeth nac yn rhydd. Ond yma maen nhw’n eistedd yn gyffyrddus yng nghanol y llinellau.

Cerddi afieithus llawn asbri geir yma gan mwyaf, cerddi am fyw’r funud, o wneud y gorau o bethau cyn daw henaint. Darlunnir byd y pethau byrhoedlog sy’n rhan o’n cymdeithas faterol, ddiwreiddiau. Nid beirniadu’r gymdeithas honno a wna Rhys ond ei darlunio. Mae ef ei hun a’i ffrindiau’n rhan ohoni.

Mae yma enghreifftiau o hiwmor, a hwnnw’n hiwmor craff a chynnil. Fe’i ceir ar ei orau yn ‘Dennis’, ‘Mynd i brynu pys’ ac ‘Ar gyrion y dre’. Ceir dau begwn i’r canu – rhai cerddi wedi'u seilio ar brofiadau’n ymwneud â’i dref enedigol, Caernarfon, ac eraill yn ymwneud â’i ddinas fabwysiedig. Tuedda’r naill i adlewyrchu bywyd gwâr tra mae'r lleill yn gerddi am y bywyd ffwrdd-â-hi.

Does yma ddim rhamantu. Mae Rhys Iorwerth yn fardd ei gyfnod, yn fardd ei genhedlaeth. Drwyddo ef hefyd dydi cyfyngiadau’r gynghanedd ddim i’w canfod. Rhyddhaodd y gelfyddyd i’r fath raddau fel mai prin fedr y darllenydd sylweddoli ar brydiau ei fod yn canu mewn cynghanedd.

Mae’r cerddi rhydd yn gafael lawn mor effeithiol. Hoffais yn fawr ‘Woodville Road’, ‘Diwedd yr ha yng Ngŵyl Gwydir’ a’r gerdd olaf, ‘Alban Hefin’. O ddarllen y cerddi teimlais yn eiddigeddus o Rhys Iorwerth, nid yn unig am y ffaith ei fod e’n fardd, ond am ei fod yn ifanc, a’i fod yn medru dathlu hynny mewn dull mor gyfoes ac effeithiol.

Lyn Ebenezer

Adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatâd Cyngor Llyfrau Cymru.

£8.00 -



Code(s)Rhifnod: 9781845274788
9781845274788

You may also like .....Falle hoffech chi .....